پیش از پرداختن به موضوع اصلی، لازم است به یک نکته مهم اشاره شود: کلزیپ و زیپ پانل دقیقاً به یک سیستم اشاره دارند و هیچ تفاوت فنی یا ساختاری میان آن‌ها وجود ندارد؛ این دو، صرفاً دو نام رایج برای معرفی یک محصول واحد در بازار ایران هستند. بنابراین هرجا در این مقاله با عنوان «زیپ پانل» یا «کلزیپ» مواجه شدید، منظور همان سیستم سقف فلزی ایستادرز است.
امروزه محبوبیت انرژی خورشیدی به‌عنوان منبع انرژی تجدیدپذیر به‌سرعت در حال افزایش است. نصب پانل‌های خورشیدی فتوولتائیک (PV) روزبه‌روز رایج‌تر می‌شود و بسیاری از مردم اکنون در حال بررسی نصب پنل‌های خورشیدی در ساختمان‌های خود هستند تا از انرژی پاک‌تر بهره‌مند شوند.
ساختار پوشش سقف زیپ پانل به دلیل وجود یک لایه عایق سقف، تا حد زیادی باعث صرفه‌جویی در مصرف انرژی ساختمان می‌شود. به همین دلیل، بسیاری از صاحبان ساختمانی که سقف کلزیپ را انتخاب کرده‌اند، به مزایای صرفه‌جویی در انرژی همراه با پانل‌های خورشیدی نیز علاقه‌مند هستند.
عایق سقف جزو ملزومات پوشش سقف هر ساختمانی برای صرفه‌جویی در مصرف انرژی است. بیش از ۴۰ درصد مصرف انرژی کشور به ساختمان‌ها تعلق دارد. عایق حرارتی راه‌حلی عالی برای کاهش مصرف انرژی است و می‌تواند تا ۵۰ درصد مصرف انرژی ساختمان را کاهش دهد؛ چراکه از افزایش یا از دست دادن گرما از طریق ساختمان جلوگیری می‌کند.
در پوشش سازه‌های فضاکار (Space Frame) و ساخت سقف‌های فلزی، به‌ویژه سقف ایستادرز (کلزیپ)، همواره از یک لایه عایق سقف استفاده می‌شود تا مصرف انرژی کاهش یابد و از هدررفت آن جلوگیری شود. در واقع، لایه عایق در ساختار سیستم پوشش سقف آلومینیومی ایستادرز، از اجزای اصلی به شمار می‌رود.
عایق‌های متفاوتی برای موقعیت‌های مختلف در سازه به کار می‌روند. برای انتخاب عایق سقف مناسب، ابتدا لازم است با توجه به شرایط، نوع و کاربری عایق اقدام شود. در ادامه به معرفی رایج‌ترین انواع عایق سقف در صنعت می‌پردازیم.
پشم شیشه از جمله قدیمی‌ترین انواع عایق سقف است که مقاومت بالایی در برابر حرارت و آتش دارد. این عایق در صورت قرارگیری در معرض آتش، گاز سمی تولید نمی‌کند و مانع گسترش آتش می‌شود.
این عایق معدنی بسیار سبک است و استفاده از آن برای عایق‌کاری سقف، دیوارها یا لوله‌ها، بار اضافی بر سازه وارد نمی‌کند.
عایق پشم شیشه علاوه بر جلوگیری از انتقال سرما و گرما، تا حد زیادی مانع از انتشار صوت شده و آسایش را برای ساکنین به ارمغان می‌آورد.
عدم مقاومت در برابر نم و رطوبت از عیوب این عایق است؛ زیرا نفوذ آب به الیاف آن باعث رشد قارچ و باکتری می‌شود. همچنین الیاف پشم شیشه ممکن است حساسیت ایجاد کنند، بنابراین هنگام نصب باید از ماسک و دستکش استفاده شود.
این نوع عایق سقف برای عایق‌کاری لوله‌ها، سقف، دیوارها، مخازن و کانال‌های هوایی کاربرد دارد.
پشم سنگ از کاربردی‌ترین و مقاوم‌ترین انواع عایق سقف است. این عایق به دلیل ساختار ویژه خود، تحمل حرارتی نزدیک به ۸۰۰ درجه سانتی‌گراد، نقطه ذوب ۱۳۰۰ درجه و تحمل برودتی ۳۰- درجه سانتی‌گراد دارد.
عایق پشم سنگ از الیاف معدنی ساخته می‌شود که ماده اصلی آن سنگ‌های بازالت از گروه سنگ‌های آذرین است. این سنگ در دمای بالا ذوب شده و به الیاف بسیار ظریفی تبدیل می‌شود که شبکه درهم‌تنیده‌ای را تشکیل می‌دهند.
این نوع عایق سقف، علاوه بر جلوگیری از اتلاف انرژی، به‌عنوان عایق آتش نیز نقش مهمی در پیشگیری از توسعه حریق دارد. به همین دلیل در صنایع نفت و گاز، پالایشگاه‌ها و عایق‌کاری کانال‌ها و لوله‌ها نیز کاربرد دارد.
مزایای عایق پشم سنگ:
این عایق در اشکال تخته‌ای، رولی، لحافی و پتویی عرضه می‌شود. در پوشش سقف ایستادرز (زیپ پانل)، معمولاً از این نوع عایق استفاده می‌شود؛ زیرا نسبت به سایر انواع، عملکرد حرارتی بهتری دارد.
در بحث عایق‌سازی نوین ساختمان، نسل جدید عایق سقف با هدف بهینه‌سازی انرژی به این صنعت وارد شده است. عایق Nano PE از الیاف نانو ساخته شده و دارای ساختاری نرم، سبک، بهداشتی و انعطاف‌پذیر است.
این عایق از الیاف PES ساخته شده و از نفوذ آب و رطوبت جلوگیری می‌کند. خاصیت ضدباکتریایی آن باعث می‌شود در شرایط مرطوب، محل رشد باکتری و قارچ نشود.
الیاف Nano PE با وزنی برابر یک کیلوگرم بر مترمربع، در سبک‌سازی ساختمان بسیار مؤثر است و مقاومت سازه را در برابر لرزش‌های ناشی از زلزله افزایش می‌دهد.
این نوع عایق سقف در برابر اسید و مواد شیمیایی مقاومت بالایی دارد، حساسیت پوستی یا تنفسی ایجاد نمی‌کند و فرکانس‌های صوتی را تا حد زیادی خنثی می‌کند.
فوم XPS از پلی‌استایرن اکسترود شده ساخته می‌شود و به‌صورت طبیعی رنگی سفید دارد. در تولید آن، دانه‌های ذوب‌شده با استفاده از قالب‌های اکسترود با فشار بالا تزریق می‌شوند و پس از ایجاد پیوندی همگن، از قالب خارج می‌شوند.
مهم‌ترین ویژگی این نوع عایق سقف، مقاومت فشاری یکنواخت آن در تمام سطوح است که تحمل بالایی در برابر خزش و فشار بار ایجاد می‌کند.
این عایق به دلیل وزن سبک، نصب آسان، عدم نفوذپذیری آب و رطوبت، عدم ایجاد کپک و قارچ، و قابلیت بازیافت، مورد توجه سازندگان قرار گرفته است.
از کاربردهای آن می‌توان به عایق‌کاری دیوارها، انواع سقف مانند سقف تیرچه بلوک و سقف کامپوزیت، عایق‌کاری کف، نمای ساختمان و ساخت ساندویچ‌پانل اشاره کرد.
عایق پلی‌یورتان یکی از انواع عایق سقف حرارتی است که ضریب انتقال حرارت پایینی دارد و مانع از انتقال گرما و سرما می‌شود. این عایق از ترکیب شیمیایی دو کامپوننت اولیه به همراه یک عامل خارجی با دمای جوش پایین تشکیل شده است.
پلی‌یورتان در ابتدا برای هواپیماها استفاده می‌شد و از سال ۱۹۷۰ وارد صنعت ساختمان‌سازی شد. این عایق علاوه بر پوشش ساختمان، در صنایع داروسازی، پتروشیمی و گاز نیز کاربرد دارد.
انواع این عایق سقف شامل موارد زیر است:
نوع بلوکی و تخته‌ای آن برای پوشش سقف استفاده می‌شود.
مزایای عایق پلی‌یورتان:
از معایب آن می‌توان به عدم امکان جداسازی پس از نصب، نیاز به نصب توسط افراد متخصص، و آزادسازی گاز در حین کار اشاره کرد که خطراتی برای سیستم تنفسی دارد.
از میان انواع عایق سقف معرفی‌شده، عایق پشم سنگ و عایق Nano PE ایده‌آل‌ترین گزینه‌ها محسوب می‌شوند.
عایق پشم سنگ برای محیط‌های خشک یا در معرض آتش، و کاربردهایی که خاصیت حرارتی و ضدحریق اهمیت دارد، مناسب است.
عایق Nano PE نیز برای محیط‌های شرجی با رطوبت بالا، مانند استخرها، پارک‌های آبی و سالن‌های در معرض رطوبت، گزینه بهتری به شمار می‌رود.
انتخاب نوع مناسب عایق سقف با توجه به شرایط اقلیمی، نوع سازه و کاربری فضا، نقش تعیین‌کننده‌ای در عملکرد بلندمدت سیستم سقف دارد.
